Duchowni Niezłomni

Władze „Polski ludowej” od początków swoich rządów uznawały duchowieństwo Kościoła katolickiego za grupę antypaństwową, którą trzeba wyeliminować z życia publicznego, kontrolować. Duchownych, którzy jawnie sprzeciwiali się nowym porządkom, starano się unicestwić. Szczególnie tych, którzy nie opuścili swoich towarzysz broni z czasów okupacji i wspólnie z Żołnierzami Niezłomnymi wyczekiwali na niepodległą Polskę. Księża Niezłomni byli tak samo jak Żołnierze Niezłomni represjonowani, więzieni i mordowani.
Księża stali się, obok zbrojnego podziemia i legalnej opozycji politycznej, głównym celem działań aparatu Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Wielu z nich kontynuowało konspiracyjną działalność z lat okupacji, nadal było kapelanami podziemnych organizacji partyzanckich.

Z konspiracji do więzienia
Już w pierwszych dniach „władzy ludowej” w Polsce księża stali się celem ataków powstałego Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Zatrzymywano księży, którzy przed wojną byli działaczami społecznym, podczas niemieckiej okupacji byli kapelanami oddziałów partyzanckich, po 1945 r. wspierali podziemie niepodległościowe, głosili niepokorne kazania, udzielali schronienia Żołnierzom Niezłomnym. Według szacunkowych danych w latach w latach 1945 – 1956 w komunistycznych więzieniach przebywało ponad 1000 kapłanów, czyli ok. 10 proc. ogólnej liczby polskich księży.
Walka z Kościołem katolickim była zresztą jednym z głównych zadań ideologicznych komunistów. Represje MBP wobec duchownych były sterowane z samej góry komunistycznego państwa. Decyzje o represjach wobec duchownych były konsultowane z ówczesnym przywódcą „Polski ludowej” Bolesławem Bierutem. Ten wieloletni aktywista ruchu komunistycznego oficjalnie deklarował wolność wyznania w państwie zdominowanym przez komunistów, śpiewał „Boże coś Polskę”, uczestniczył w procesjach Bożego Ciała i innych uroczystościach kościelnych (np. w 1945 r., czasie pierwszej rocznicy utworzenia PKWN, Bierut wziął udział w manifestacji na Krakowskie Przedmieście, gdzie uroczyście odsłonięto figurę Chrystusa). Jednocześnie w zaciszu gabinetu nadzorował stalinowski aparat terroru, który od pierwszych dni w Polsce zwalczał Kościół katolicki i represjonował duchownych.

Bierut1Bierut2

Kopie pism MBP do gabinetu Bieruta w sprawie „wrogiej” działalności duchownych

O centralnej koordynacji działań wobec „Niezłomnych Duchownych” świadczą zachowane dokumenty. W jednym z nich wymieniono szczegółowo opisano „antypaństwowych księży”. W listopadzie 1948 r. dyrektor gabinetu Ministra Bezpieczeństwa Publicznego płk Zygmunt Braude skierował do Wandy Górskiej, dyrektor gabinetu prezydenta Bolesława Bieruta ściśle tajny wykaz duchownych, którzy prowadzili antykomunistyczną działalność.

Bierut3

Kopia pisma MBP do gabinetu Bieruta w sprawie „wrogiej” działalności duchownych

Górska była wpływową towarzyszką życia Bieruta, nazywano ją „szarą eminencją” Belwederu. Natomiast Braude, członek KPP, PPR i potem PZPR, od 1943 r. był oficerem politycznym i śledczym 1 polskiej dywizji piechoty w Związku Sowieckim. W 1944 r. został kierownikiem biura prawnego resortu bezpieczeństwa publicznego. W maju 1948 zaczął pełnić obowiązki dyrektora gabinetu Ministra Bezpieczeństwa Publicznego Stanisława Radkiewicza. W Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego pracował do 1952 r., potem został kierownikiem redakcji literatury rosyjskiej w Państwowym Instytucie Wydawniczym.
W piśmie z listopada 1948 r. Braude prosił Górską o przedstawienie listy „wrogo” ustosunkowanych duchownych samemu Bierutowi. Oznacza to, że antykościelne działania bezpieki były uzgadniane z Bierutem.

Kapelani Żołnierzy Niezłomnych
Wykaz MBP zawiera kilka grup duchownych. Były to następujące listy: księży aresztowanych za antypaństwową działalność w 1948 r.; przestępczej działalności kleru (przestępstwa ukarane); duchownych zatrzymanych w śledztwie; ujawnionych księży w czasie amnestii; antypaństwowych wystąpień księży prefektów. Dokument MBP kończył się listą „wrogich wystąpień księży”.
Pierwsza lista dotyczyła „księży aresztowanych za antypaństwową działalność w 1948 r.”. Obok nazwisk duchownych bezpieka dołączała krótką charakterystykę. Księży prześladowano za pomoc takim podziemnym organizacjom, jak Wolność i Niezawisłość, Narodowe Siły Zbrojne, Narodowa Organizacja Wojskowa.

Gurgacz_04

Ksiądz Władysław Gurgacz w czasie odprawiania Mszy Świętej polowej dla partyzantów PPAN; z prawej strony Stanisław Pióro ps. „Emir”, maj 1949 r. Foto za:  http://podziemiezbrojne.blox.pl/html/1310721,262146,21.html?273851

Innym zarzucano też członkostwo w przedwojennych organizacjach politycznych (np. Stronnictwie Narodowym, Stronnictwie Pracy). Duchowni byli również obiektem inwigilacji z powodu antykomunistycznych wypowiedzi.
Należy pamiętać, że dokument pisany jest w „stalinowskiej stylistyce”, więc uczestnictwo w podziemnych organizacjach niepodległościowych nazywany jest członkostwem w „bandach terrorystycznych”, zaś kazania księży nazywano „propagandą wojenną”. Na wykazie stalinowskiej bezpieki znaleźli się następujący kapłani:
ksiądz Roman Mieliński – syn Aleksandra, ur. dnia 20. 7. 1906 r. w Bydgoszczy ksiądz parafii Św. Wojciecha w Poznaniu. Aresztowany dnia 3. 9. 48 r. przez Wydz. V WUBP Poznań na polecenie Dep. V MBP. Ksiądz Mieliński Aleksander został aresztowany za współpracę z WIN-em, a także finansował WIN, dostawał od nich sprawozdania dla przedstawienia zwierzchnikom kościelnym. Po przeprowadzeniu początkowego śledztwa, przekazany został do Dep. Śledczego.
ks. Józef Zator-Przytocki – syn Józefa, ur. dnia 21. I. 1910 r. w Sokołowie, pow. Stryj, ksiądz z parafii Najsw. Serca Jezusowego we Wrzeszczu. Aresztowany dnia 3. 9. 48 r. przez Wydz. V WUBP Gdańsk na zlecenie Dep. V MBP. Ks. Zator-Przytocki Józef aresztowany został za finansowanie WiN-u. Od WiN-u otrzymywał sprawozdania, które dawał biskupowi Wronce. Występował publicznie z antypaństwowymi kazaniami.

zator-przytocki

Ks. Józef Zator-Przytocki

Będąc płatnikiem WiN-u w 1945 r. został aresztowany przez kontrwywiad sowiecki. Zbiegł wówczas, a pozostałe pieniądze 15 tysięcy dolarów przekazał org. WiN. Po przeprowadzeniu początkowego śledztwa, został przekazany do Dep. Śledczego.
ks. Piotr Kobus – syn Franciszka, ur. 18. 10. 1909 r. w Garwolinie, ksiądz w Nowym Porcie. Aresztowany dnia 26. VII. 48 r. przez WUBP Gdańsk i odesłany do Dep. V MBP. Ks. Kobus aresztowany został za ułatwienie ucieczki za granicę działaczom org. nielegalnej „Unia”.
ks. Jan Szybowski – aresztowany przez WUBP dnia 10. X. 48 r. za przynależność do WIN.
ks. Tadeusz Słupek – aresztowany przez WUBP Kraków dnia 19. 9. 48 r. za przynależność do W-N. Przekazano sprawę do Rejonowej Prokuratury w Krakowie.
ks. Michał Kuc – aresztowany przez WUBP Kraków dnia 19. 9. 48 r. za przynależność do W-N.
ks. Wojciech Zygmunt – zam. w Żegiesłowie, aresztowany przez WUBP Kraków dnia 11. IX. 48 r. za współpracę z bandą PPAN. Główny dowódca tej bandy ks. Kędziora Michał ukrywa się.
ks. Jan Szesiuk – Sieradz, aresztowany dnia 5. I. 48 r. przez Wydz. III WUBP Łódź za współpracę z podziemiem i wrogą propagandę.
ks. Karol Pilawa – proboszcz parafii Krzeczkowice, pow. Rybnik, aresztowany został przez Wydz. III WUBP Katowice w październiku 1948 r. za współpracę z nielegalną organizacją typu endeckiego.
ks. Joachim Kowalski – kapelan KBW w Katowicach, aresztowany w październiku 1948 r. przez Wydz. III WUBP Katowice za współpracę z NSZ.
ks. Paweł Rupik – b. prof. Zakładu Salezjanów w Oświęcimiu, aresztowany w październiku 1948 r. przez Wydz. III WUBP Katowice za współpracę z nielegalną organizację typu endeckiego.
ks. Franciszek Kubalok – katecheta Instytutu Pedagogicznego i gimn. im. Kopernika w Katowicach. Aresztowany w październiku 1948 r. przez Wydz. III WUBP Katowice za współpracę z podziemiem typu endeckiego.
ks. Antoni Marchewka – syn Michała, ur. w Koziegłowku dnia 30. XII. 189 r. zamieszkały w Częstochowie, Al. 3-go Maja 6 – redaktor naczelny „Niedzieli”. Aresztowany za współpracę z nielegalną organizacją w sierpniu 1948 r. Zasadzony na 6 lat więzienia.
ojciec Zbysław Niebrzydowski – ur. 1911, ks. zakonnik w Niepokalanowie, z-ca gwardiana, magister kleryków. Aresztowany dnia 25. XI. 1948 r. przez Wydz. V Dep. V za masowe kolportowanie ulotek propagujących wojnę.
ks. Jan Szybowski – syn Jana, ur. dnia 29. IX. 1915 r. w Gaju, pow. Kraków, zam. w Nowym Targu, ul. Królowej Jadwigi 1. Aresztowany zaostał przez WUBP Kraków w październiku 1948 r. za kontakt z nielegalną organizacją „Wulkan” i sianie wrogiej propagandy na terenie org. KSM.
ks. Nikodem Masłowski – proboszcz pow. Węgorzewo, woj. Olsztyn, aresztowany dnia 12. XI. 1948 r. za wyrobienie fałszywej metryki mordercy trzech milicjantów w celu umożliwienia ukrycia się mordercy.

Piętnowani za krytykę komunizmu
Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego przesłało do gabinetu Bieruta również listę wrogich wystąpień duchownych. Podano liczne przykłady takich „antypaństwowych” postaw duchownych, np.:
ks. Jerzy Gawlik – na lekcjach religii w szkole w Tarnowskich Górach występuje przeciw organizacji ZWM i OMTUR, wyliczył imiona i nazwiska członków tych organizacji, wyśmiewając ich. ZWM nazywa „Związkiem Wariatów Miejskich”.
ks. Piotr Bojek – w czasie nauki religii w dniu 27. 11. 47 Obecny rząd niby to demokratyczny, a walczy z kościołem. Szkoły nie są opalane, dzieci z tego powodu chorują, a w urzędach demokracji jest ciepło, a ludziom każą palić kartkami na węgiel”.
ks. Stanisław Pilcher – w dniu 3 i 4 maja 47 r. w kazaniach swych młodzież wrogo nastawiał do obecnego ustroju i wyśmiewa oficerów WP.
ks. Dziewański – w Warszawie, wyraził się, iż w naszym kraju trwa nadal okupacja, w rządzie zaś są ludzie niegodni zaufania.
ks. Michał Handklas – „w kraju naszym jest teraz najpodjsza okupacja, teraz wysyła się takie dzieci jak wy, na Sybir”.
ks. Stanisław Maliński – prefekt szkoły powsz. w Skaryszewie, pow. Radom. Podczas rozbicia posterunku MO w Skaryszewie przez bandę „Igły” wiwatował na ich cześć kapeluszem.
ks. Józef Bania – prefekt Panstw. Gimn. w Busku-Zdroju, na lekcji religii krytykuje partie polityczne, rząd i socjalizm. Wyraził się do uczniów, że „Baćko Stalin” chce aby na całym świecie zapanował smród, bród i nędza, tak jak jest w Rosji.
siostra Izabela Strzałkowska – dyrektorka gimn. i liceum im. Królowej Jadwigi w Kielcach w oficjalnych wypowiedziach zabroniła szczególnie starszym klasom wstępować do ZMP, zalecając organizacje katolickie, Krucjatę Eucharystyczną i SM. Jedynie cztery uczennice należą do ZMP z terenu tej szkoły, lecz ze względu na panującą tam atmosferę konspirują swą przynależność.
ks. Galon – prefekt w państw. gimn. i liceum w Kielcach im. Żeromskiego mimo braku aprobaty ze strony dyrektora zorganizował wycieczkę pielgrzymkę do Częstochowy, w której brało udział 250 osób. Osobiście jeździł do Lublina po zniżki kolejowe. Do wzięcia udziału w pielgrzymce zmuszał uczniów wypowiadanymi aluzjami o obniżeniu stopni ze sprawowania i religii oraz o obowiązkach katolika.
Pułkownik stalinowskiej bezpieki Zygmunt Braude wskazał także na wrogie wystąpienia biskupów katolickich. Zaliczył do nich np. kazanie ks. bp Kowalskiego, który w kazaniu 21 września 1947 r. powiedział m.in. „Ida nowe czasy, w których obecnie czerwony faszyzm chce nam odebrać i wyrugować religię katolicką, ale te czasy miną, tak jak minęły brunatne czasy za Hitlera i czarny faszyzm Mussoliniego”. Uwagę dyrektora gabinetu ministra bezpieczeństwa publicznego przykuły także słowa ks. bp. Czajki, który w katedrze częstochowskiej ocenił: „ustrój dzisiejszy jest tymczasowy i przy starciu się prądów zachodniego ze wschodnim – zniknie”.

44 ukaranych „niezłomnych księży”
Płk Zygmunt Braude z MBP przekazał również dyrektor gabinetu Bieruta tzw. „wykaz przestępczej działalności kleru”. Na liście znalazło się 44. kapłanów, których „przestępstwa” w listopadzie 1948 r. zostały już ukarane. Byli to m.in.:
ks. Dominik Rawina – Częstochowa, łącznik bandy „Otto”, werbował ludzi do bandy, organizował przerzuty za granicę. Zwolniony z amnestii. Wyjechał do Włoch.
ks. Stanisław Głąbiński – aresztowany w 45 r. w Błotnicy, pow. Radom, łącznik bandy Harnasia, działanie przeciwko świadczeniom rzeczowym. Skazany na 3 miesiące, drogą amnestii zwolniony.
ks. Wojciech Gajdus – Toruń, aresztowany 22. IV. 46 r. za przynależność do nielegalnej organizacji „O.P.”
ks. Józef Burzyński – administrator parafii Kłodno pow. Włocławek, aresztowany 22. 2. 46 r. za współpracę z bandami terrorystycznymi.
ks. Antoni Kiszkurno – administrator parafii Nieszawa, aresztowany 22. 2. 46 r. za wystąpienia antyrządowe, skazany na 3 lata więzienia z zawieszeniem.
ks. Roman Ziembowicz – Rychter, pow. Kępno, woj. poznańskie, aresztowany w grudniu 45 r. za współpracę z NSZ.
ks. Kałuszyński – Krzyżowniki pow. Kepno, woj. poznańskie, aresztowany w grudniu 45 r. za współpracę z bandą NSZ.
ks. Gofman – woj. wrocławskie, aresztowany 20. II. 46 r. za pracę wywiadowczą na rzecz obcego mocarstwa.
ks. Władysław Jedrusiek – Lublin, aresztowany w kwietniu 46 r. za współpracę z bandą „Uskok”.
ks. Karol Urbanek – Cieszyn, aresztowany w styczniu 46 r. za współpracę z NSZ.
ks. Paweł Gut – przeor klasztoru Karmelitów w Krakowie, aresztowany w październiku 45 r. za przynależność do organizacji WiN.
ks. Hilary Godynia – Kraków, zakon Karmelitów, aresztowany w październiku 45 r. za współpracę z WiN.
ks. Grzegorz Antoni Kowalski – administrator parafii Ustrzyki Górne, woj. Rzeszów, współpracował z NSZ, przed aresztowaniem zbiegł do Czechosłowacji.
ks. Czajkowski – aresztowany za przynależność do WIN i bandy terrorystycznej, skazany na karę śmierci, drogą łaski zamieniono na 15 lat więzienia. Woj. warszawskie.
ks. Leon Paulina – Warszawa, aresztowany i skazany wyrokiem Rejonowego Sądu Wojskowego 6. 8. 48 r. na karę 10 lat więzienia.
ks. Jan Stępień – woj. olsztyńskie, aresztowany za przynależność do SN i działalność wywiadowczą na rzecz obcego mocarstwa. Skazany na karę śmierci, drogą łaski zamieniono na 15 lat.
ks. Edward Grzechnik – Warszawa, aresztowany w marcu 47 r. za przynależność do SN, skazany na 6 lat więzienia.
ks. Stanisław Marchewka – Świdnica, woj. wrocławskie, aresztowany w sierpniu 47 r. za zbieranie informacji będących tajemnicą państwową i przekazywanie tychże obcemu mocarstwu, skazany na 6 lat więzienia, zwolniony na mocy łaski Prezydenta.
ks. Stanisław Wit Nowakowski – woj. Rzeszów, aresztowany za przynależność do WiN i SN.
ks. Eryk Dąbrowski – woj. Rzeszów, aresztowany za przynależność do WiN.
ks. Zygmunt Jarkiewicz – parafia Kiczki, woj. warszawskie, aresztowany w listopadzie 46 r. i skazany na 15 lat więzienia za organizowanie nielegalnej organizacji S.G.B.A.K.
ks. Bolesław Stefański – Warszawa, aresztowany i skazany na 15 lat więzienia w listopadzie 47 r., jako dowódca „P.A.S-u” na woj. warszawskie.
ks. Florian Zając – Baczak, pow. Jasło, aresztowany w dniu 26. 6. 48 r. za przynależność do SN i bojówki NOW, skazany na 10 lat więzienia.
ks. Mieczysław Paciej – Drochl, pow. Włoszczowa, aresztowany w 45 r. za przynależność do NSZ i skazany na 5 lat więzienia, zwolniony na podstawie amnestii.
ks. Stanisław Domański – pow. Kozienice, dowódca bandy NSZ, zabity w czasie akcji w 46 r.

Zabójstwa księży
Wymieniony na samym końcu tej części listy ks. Stanisław Domański był wikariuszem parafii Sienno na Mazowszu. W czasie wojny współpracował z Armią Krajową, był kapelanem 1. batalionu 3. Pułku Piechoty Legionów AK. Po 1945 r. brał udział w antykomunistycznej organizacji podziemnej – Ruch Oporu Armii Krajowej, przyjął pseudonim „Cezary”. Ks. Domański w styczniu 1946 r. oceniał: „Nad Polską powiewa czerwony sztandar z sierpem i młotem”. W marcu 1946 r. ks. Domański został ciężko ranny podczas obławy funkcjonariuszy PUBP w Starachowicach. Ranny ksiądz zmarł w wyniku tortur. W 2009 r. ks. Stanisław Domański został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

domanski2

Ks. Stanisław Domański

Nie była to jedyna śmiertelna ofiara komunistycznego terroru w pierwszych latach „Polski ludowej”, wystarczy przypomnieć zabójstwa wielu księży w czasach Bieruta.
W grudniu 1944 r. NKWD aresztowało ks. Michała Pilipca, kapelana Armii Krajowej w diecezji przemyskiej. Ks. Pilipiec był poddany okrutnemu śledztwu w rzeszowskiej siedzibie UB, został zamordowany strzałem w tył głowy.
Ks. Michał Rapacz w maju 1946 r. został zawleczony z plebanii w Płokach do lasu pod Trzebinią i zamordowany za jawną krytykę ideologii komunistycznej.

rapacz

Ks. Michał Rapacz
Podobny los spotkał innego kapłana sprzeciwiającego się komunizmowi. Ks. Jan Szczepański z diecezji lubelskiej został porwany przez UB w nocy z 22 na 23 sierpnia 1948 r. z jego plebanii w Brzeźnicy Bychawskiej. Po dwóch tygodniach ciało księdza zostało wyłowione z Wieprza. Zwłoki kapłana nosiły ślady tortur.
Ks. Rudolf Marszałek z Towarzystwa Chrystusowego, w czasie wojny był oficerem i kapelanem, przewodnikiem polskich oficerów przez Słowację na Węgry. W grudniu 1946 r. został aresztowany i uwięziony w Warszawie. W styczniu 1948 r. sąd wojskowy skazał go na czterokrotną karę śmierci. 10 marca 1948 r. został rozstrzelany w więzieniu na Mokotowie.

Gurgacz_06

Stanisław Pióro ps. „Emir” i ks. Władysław Gurgacz ps. „Sem”, zima 1948/1949 r. Foto za: http://podziemiezbrojne.blox.pl/html/1310721,262146,21.html?273851

Ks. Władysław Gurgacz był jednym z najbardziej znanych kapłanów krakowskiej archidiecezji. Był kapelanem Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej na Sądecczyźnie. UB szczególnie zaciekle go ścigało, przeżył dwa zamachy na swoje życie. W lipcu 1949 r. został aresztowany w czasie akcji UB. Sąd wojskowy w Krakowie skazał go na karę śmierci, we wrześniu 1949 r. został stracony.

Gurgacz_02

Fragment tekstu z komunistycznej gazety na temat procesu ks. Gurgacza

W więzieniu zginał też ks. Zygmunt Kaczyński, w okresie II RP dyrektor Katolickiej Agencji Prasowej, członek Rządu na Uchodźstwie. Po 1945 r. był współtwórcą „Tygodnika Warszawskiego”. Został aresztowany w kwietniu 1949 r. Mimo tortur odmawiał składania zeznań obciążających inne osoby. Po dwuletnim śledztwie skazano go na dziesięć lat więzienia. 13 maja 1953 ksiądz Zygmunt Kaczyński został zamordowany w więzieniu mokotowskim.

kaczynski

Ks. Zygmunt Kaczyński

Dramatyczne losy spotkały także siostry zakonne. Przykładem jest szarytka siostra Izabela Łuszczkiewicz, która w czasie okupacji ukrywała Żydów, współpracowała z AK i BCh. Po 1945 r. pracowała w szpitalu w Rzeszowie, pomagała partyzantom uniknąć więzienia UB. Poszukiwana przez NKWD i UB ciągle przenosiła się. W 1948 r. została aresztowana w związku ze śledztwem przeciwko Adamowi Doboszyńskiemu, działaczowi SN.
Tak opisała długotrwałe śledztwo: „Oprócz bicia, przysiadów w liczbie do dwóch tysięcy naraz miałam jeszcze tzw. stójki. Polegały one na tym, że w czasie zimnych i mroźnych dni stałam boso na betonie w koszuli tyłem do okna i tuż pod oknem, z którego wyjmowano szyby. Na domiar wszystkiego jeszcze w nocy zlewano mnie konewkami zimnej wody. Po 14 dniach i nocach takiego stania (bo nawet do podanego mi jedzenia nie pozwalano mi usiąść) będąc już cała spuchnięta, straciłam przytomność i ocknęłam się w szpitalu więziennym”.

luszczkiewicz

Siostra Izabela Łuszczkiewicz

Przez długi czas Zgromadzenie nie znało miejsca jej pobytu. Skazano ją za działalność antypaństwową na 15 lat. W więzieniu przebywała do 1956 r. Wprawdzie przeżyła więzienia, ale śledztwo, ciężkie warunki, choroby straszliwie ją wycieńczyły. Siostra Łuszczkiewicz, zmarła kilka miesięcy po zwolnieniu.

Ks. dr Ryszard Banach w recenzji książki ks. Kazimierza Talarka „Kapłani Diecezji Tarnowskiej aresztowani i więzieni przez władze komunistyczne w latach 1946 – 1955” napisał: „Trzeba bić takiego wroga jak kler – powiedział minister Bezpieczeństwa Publicznego S. Radkiewicz na odprawie aktywu kierowniczego MBP w październiku 1947 roku. Wówczas także nazwano duchownych „wrogiem numer jeden” władzy komunistycznej w powojennej Polsce. Te wytyczne realizowano z całą konsekwencją i brutalnością. Ponieważ duchowieństwo polskie cieszyło się wielkim autorytetem społecznym, próbowano go zdyskredytować i złamać wszelkimi sposobami”.

Dowodem na taką politykę komunistów jest także cytowana powyżej lista duchownych, którzy prowadzili antykomunistyczną działalność przygotowana przez dyrektora gabinetu Ministra Bezpieczeństwa Publicznego. Lista księży prowadzących w 1948 r. antypaństwową działalność świadczy, że duchowieństwo masowo wspierało podziemie niepodległościowe. Dlatego wspominając Żołnierzy Niezłomnych, należy również pamiętać o ich kapelach – Niezłomnych Duchownych.

PIOTR BĄCZEK

Artykuł opublikowany w miesięczniku Światowego Związku Żołnierzy AK „Biuletyn informacyjnym” (numer 2/2014). Polecamy lekturę całego numeru tego miesięcznika poświęconego Żołnierzom Niezłomnym:

http://www.biuletyn-ak.pl/archiwum/2-uncategorised/51-luty-2014

biuletynAK